نيست والا از براي امتثال امر آن غايت معتبر است پس اگر قصد نكند نماز يا قرائت قرآن يا نحو آن را امتثال امرى كه دارد از بابت نماز يا قرائت مثلا نكرده است اگر چه أداء آن شده است بمعنى اين كه ديگر امر ندارد از جهت آن ما دام كه وضو باقي است بلى اگر نذر كند وضو گرفتن به جهت غايت معينى پس اگر قصد آن غايت نكند أداء هم نشده است پس آن امر نذرى باقي است وبايد بعد از آن بياورد اگر موسع بوده است ( شرط سيزدهم ) خلوص است يعنى بايد عمل را خالصا لوجه الله تعالى بجا آورد پس اگر منضم شود بان قصد رياء باطل است به هر نحو كه باشد خواه نيت قربت مستقل باشد وريا بالتبع يا به عكس يا هر دو مستقل باشند وخواهد ريا در أصل عمل باشد يا در كيفيات يا در اجزاء آن حتى اگر ريا در جزء مستحبى آن باشد تمام عمل باطل است بنابر أقوى وخواه نيت ريا از أول عمل كند يا در أثناء آن وخواه از آن توبه كند يا نكند پس ريا در عمل به هر وجهي كه باشد مبطل آن است چنانچه در اخبار وارد شده كه حق تعالى فرموده انا خير شريك من عمل لي ولغيرى تركته لغيرى ومبطل بودن رياء در صورتي است كه محرك يا جزء محرك بر عمل باشد پس مجرد خطور در خاطر با اين كه تمام محرك داعى قربت باشد ضرر ندارد چنانچه اگر محرك ريا باشد وبه خاطر بگذارند قربت را ثمر ندارد واگر در حين عمل ريا وقربت هر دو در خاطرش موجود است ونمىداند كه آيا رياء جزء داعى است يا مجرد خطور است صحت عمل مشكل است بلى اگر عملي كرد وبعد از آن شك كرد كه آيا رياء منضم بود بداعي يا نه محكوم است به صحت از باب قاعده شك بعد از فراغ واما عجب پس مبطل بودن آن معلوم نيست اگر چه أحوط در عجب مقارن عمل اعاده آن است واما سمعه پس اگر داعى بر عمل يا دخيل در آن باشد مثل ريا مبطل است واما اگر عمل را قربة إلى الله مىكند لكن از اطلاع مردم بر عمل أو خوشش مىآيد بدون اين كه داخل در قصد أو باشد كه مدخليت در عملش داشته باشد بالمرة ضرر ندارد لكن آدمي بايد ملتفت باشد كه شيطان كه دشمن مبين است در كمين است ونفس آدمي دزد وخداع است مبادا كه فريب بخورد وبس است براي تنبيه انسان در اين مقام فرمايش حضرت يوسف صديق عليه السلام ( وما ابرى نفسي ان النفس لامارة بالسوء الا ما رحم ربي ) واما ضمائم ديگر غير از رياء وسمعه پس اگر رحجان داشته باشد مثل اين كه وضو مىگيرد به قصد قربت وتعليم مثلا بر وجهي كه ضميمه راحجه تبع باشد يا هر دو داعى مستقل باشند ضرر ندارد واگر نيت